İnşaat mühendisliğinin ve modern mimarinin belkemiği olan yapısal çelik elemanları arasında, taşıma kapasitesi ve hafifliği ile öne çıkan en önemli malzeme şüphesiz HEA profillerdir. Eğer projeniz için HEA demiri, HEB veya IPE profiller arasında bir seçim yapmaya çalışıyor; ağırlık hesaplama formülleriyle boğuşuyor veya güncel fiyatları merak ediyorsanız doğru yerdesiniz.
Bu rehberde, sadece kuru teknik veriler değil, profil ağırlık tablolarından statik avantajlara, montaj kolaylıklarından demir çelik piyasasındaki fiyat dalgalanmalarına kadar her detayı bulacaksınız. Özellikle hesaplama modülümüz ve detaylı ölçü tablolarımızla, satın alma ve planlama süreçlerinizi hızlandırmayı hedefliyoruz. ESN Metal olarak, profi̇l konusundaki uzmanlığımızı sizinle paylaşıyor ve ağirlik, mukavemet, maliyet üçgeninde en doğru kararı vermenize yardımcı oluyoruz. HEA, HEB ve diğer tüm profi̇l ihtiyaçlarınız için bu yazı, elinizin altındaki en kapsamlı kaynak olacak.
HEA Profil Nedir ve Yapı Sektöründe Neden Tercih Edilir?
Endüstriyel yapılardan gökdelenlere kadar geniş bir kullanım alanına sahip olan HEA; Avrupa standartlarına (Euronorm 53-62) göre üretilen, “H” kesitli ve geniş başlıklı bir yapısal çelik elemanıdır. Genellikle HEA (High Energy Astrophysics) ile karıştırılsa da, inşaat sektöründeki karşılığı “H-Beam European A” yani Avrupa tipi hafif seridir. Kısaca, yüksek enerjili astrofizik kullanılarak üretilen çelik veya demir metallere verilen isim değildir; bu tamamen yanlış bir bilgidir. Doğrusu, kullanılarak üretilen çelik veya demir alaşımlarının belirli bir formda haddelenmesiyle elde edilen yapısal taşıyıcılardır.
Bu profiller, “geniş açılı” veya “geniş başlıklı” olarak da isimlendirilmektedir. Peki, neden bu kadar popüler? Çünkü HEA profil, muadili olan diğer ağır serilere göre daha hafiftir. Hafif olması, binaya binen ölü yükü azaltırken, geniş başlıkları sayesinde yan yatmalara (burkulmaya) karşı muazzam bir direnç gösterir. Özellikle deprem kuşağındaki ülkemizde, binaların sünekliğini artırmak için çelik karkas yapılarda ve betonarme güçlendirme projelerinde yaygın olarak kullanılan bir malzemedir. Profil nedir sorusuna verilecek en net cevap; yapının iskeletini oluşturan, yükü temele ileten ana damarlardır diyebiliriz.
HEA ve HEB Profiller Arasındaki Teknik Farklar Nelerdir?
Çelik alımında en çok kafa karıştıran konu HEA ve HEB arasındaki farktır. İkisi de dışarıdan bakıldığında “H” harfine benzer, ancak teknik detaylarda ayrışırlar. HEB profiller (H-Beam European B), HEA serisine göre daha kalın etli, daha ağır ve dolayısıyla yük taşıma kapasitesi daha yüksek olan profillerdir.
Bir benzetme yapmak gerekirse; HEA profiller yapının “atletik” yüzü iken, HEB profiller “halterci” yüzüdür. Örneğin, aynı dış ebatlara yakın bir HEA ile HEB kıyaslandığında, HEB profilin gövde ve flanş kalınlıkları daha fazladır. Bu da ağırlık değerlerine yansır. Eğer projenizde yük çok fazla değilse ve ekonomi ön plandaysa HEA profil kullanımı daha mantıklıdır. Ancak çok katlı bir binanın alt kolonlarında veya devasa bir makine şasisinde, direnç ve kütle gerektiğinde HEB serisi devreye girer. Her iki profil grubu da korozyona karşı dayanıklı boyalar veya galvaniz kaplama ile ömürlük hale getirilebilir.
IPE ve HEA Profil Arasındaki Tasarım ve Kullanım Farkı Nedir?
Bir diğer yaygın karşılaştırma ise IPE ve HEA arasındadır. IPE profiller, “I” kesitli profillerdir ve en belirgin farkı flanş (başlık) genişlikleridir. HEA profillerin başlıkları, gövde yüksekliğine oranla oldukça geniştir. IPE profillerde ise başlıklar daha dardır ve gövde daha narin görünür.
Bu geometrik fark, kullanım alanını değiştirir. IPE profiller genellikle dikey yüklerin olduğu basit kirişlerde (flexural members) mükemmel çalışır. Ancak yanal yüklerin, rüzgar yükünün veya burkulma riskinin olduğu kolonlarda HEA profillerin geniş başlıkları, yapının stabilitesini sağlar. Yani, IPE daha çok yatay kirişlerde, HEA ise hem kolon hem kiriş olarak kullanılmaktadır. Ayrıca IPE profillerin istiflenmesi ve taşınması, geniş başlıklı profiller kadar stabil olmayabilir. Projenizin statik hesabına göre mühendisiniz hangisini (IPE, HEA veya HEB) seçeceğine karar verecektir ancak stok maliyetleri açısından HEA genellikle daha optimize bir çözümdür.
HEA Profil Ağırlık ve Ölçü Tablosu (Detaylı Analiz)
Projenizin maliyetini belirleyen en önemli faktör toplam tonajdır. Bu yüzden HEA profil ağırlık değerlerini bilmek hayati önem taşır. Aşağıda, en çok kullanılan ebatlardan başlayarak 100, 120, 140, 160, 180, 220, 240, 260 ve 280 gibi ara ölçülerin ve devasa 300 serisinin detaylarını inceleyelim.
Mühendislerin en sık başvurduğu ölçülerin başında HEA 100 gelir. HEA 100 profilin metre ağırlığı yaklaşık 16.7 kg’dır ve hafif çelik çatılarda sıkça görülür. Boyut büyüdükçe, örneğin HEA 120 (19.9 kg/m), HEA 140 (24.7 kg/m) ve HEA 160 (30.4 kg/m) serilerine geçildikçe taşıma kapasitesi artar. Özellikle HEA 180 ve HEA 200, sanayi yapılarının ara kat kirişlerinde ideal bir denge sunar.
Daha ağır yükler için HEA 220, HEA 240 ve HEA 260 devreye girer. Bu profiller, açıklığın (kolonlar arası mesafenin) arttığı durumlarda esnemeyi önler. HEA 280 ise, ağır sanayi yapılarının vazgeçilmezidir. Ve sahneye devler çıktığında; yani HEA 300 ve üzeri konuşulduğunda, artık gökdelenlerden veya köprülerden bahsediyoruz demektir. HEA 300 profilin metre ağırlığı 88.3 kg civarındadır.
Tabloda bulunmayan daha büyük ebatlar da mevcuttur. Standart üretimin zirvesi genellikle HEA 600 olsa da, özel projeler için kaynaklı yapma profillerle HEA 1000 ebatlarına kadar çıkmak mümkündür. En büyük profil ise HEA 1000 olarak bilinse de, özel imalatla sınırları zorlamak mühendisliğin doğasında vardır. Bunun ebatları ise genişliği 300 mm (flanş) ve yüksekliği yaklaşık 1 metreye ulaşır.
| Profil Tipi | Yükseklik (h) mm | Genişlik (b) mm | Ağırlık (kg/m) | Fiyat Teklifi |
| HEA 100 | 96 | 100 | 16.7 | [Teklif Al] |
| HEA 120 | 114 | 120 | 19.9 | [Teklif Al] |
| HEA 140 | 133 | 140 | 24.7 | [Teklif Al] |
| HEA 160 | 152 | 160 | 30.4 | [Teklif Al] |
| HEA 180 | 171 | 180 | 35.5 | [Teklif Al] |
| HEA 200 | 190 | 200 | 42.3 | [Teklif Al] |
| HEA 220 | 210 | 220 | 50.5 | [Teklif Al] |
| HEA 240 | 230 | 240 | 60.3 | [Teklif Al] |
| HEA 260 | 250 | 260 | 68.2 | [Teklif Al] |
| HEA 280 | 270 | 280 | 76.4 | [Teklif Al] |
| HEA 300 | 290 | 300 | 88.3 | [Teklif Al] |
HEA Profil Ağırlık Hesaplama Nasıl Yapılır?
Şantiyede veya ofiste, elinizdeki malzemenin kaç ton geleceğini hesaplamak için ağırlık hesaplama mantığını bilmeniz gerekir. Hesaplama temel olarak hacim ve özkütle ilişkisine dayanır. Çeliğin yoğunluğu (özkütlesi) standart olarak 7.85 g/cm³ kabul edilir.
Formülize edersek: Profil Kesit Alanı (mm²) x Uzunluk (m) x Çelik Yoğunluğu = Toplam Ağırlık.
Ancak profilin kesit alanı (gövde, flanşlar ve radyus köşe kıvrımları dahil) karmaşık olduğu için manuel hesaplamak zordur. Bunun yerine, yukarıdaki tablodaki birim ağırlıkları kullanmak en pratik yöntemdir.
Örneğin, 12 metre boyunda bir HEA 300 profiliniz var. Tabloya bakıyoruz; HEA 300 metre ağırlığı 88.3 kg. Hesap: 12 metre x 88.3 kg/m = 1.059,6 kg (Yaklaşık 1 ton).
💡 İpucu: Karmaşık formüllerle uğraşmak yerine, ESN Metal HEA Profil Ağırlık Hesaplama Aracımızı kullanarak saniyeler içinde hatasız ve kolayca sonuç alabilirsiniz. Tek yapmanız gereken profil tipini ve uzunluğu girmek!
HEA Demiri ve Çelik Profiller Nerelerde Kullanılır?
HEA profil kullanımı, sadece binalarla sınırlı değildir. Mukavemetin ve hafifliğin istendiği her yerde karşımıza çıkar. Kullanım alanı o kadar geniştir ki, bir otomotiv fabrikasının şasisinden, devasa bir vinç yoluna kadar her yerde görebilirsiniz. Sanayi tesislerinde makine platformları, enerji santralleri ve petrokimya tesisleri HEA profillerin ana vatanıdır.
İnşaat sektöründe ise; alışveriş merkezleri, spor salonları, stadyum çatıları ve konut projelerinde hem kolon hem kiriş olarak kullanılır. Ayrıca lojistik depoların yüksek tavanlı raflama sistemlerinde de taşıyıcı olarak görev yapar. Paslanmaz özellik kazandırılmış veya boyanmış profiller, açık hava reklam panoları (totemler) ve köprü korkuluklarında da estetik ve sağlam bir çözüm sunar. Özellikle HEA 300 ve üzeri seriler, endüstriyel projelerde geniş açıklıkları kolonsuz geçmek için idealdir. Bu geniş kullanım yelpazesi, HEA’yı stoklarda en çok bulunan ürün haline getirmiştir.
HEA Profil Teknik Özellikleri: Kalite ve Standartlar
Bir HEA profilin kalitesini belirleyen şey, sadece şekli değil, hammaddesidir. ESN Metal olarak tedarik ettiğimiz ürünler, ST44 (S275JR) ve ST52 (S355J2) gibi uluslararası kalite standartlarına sahiptir. ST37 (S235JR) kalitesi daha çok basit yapılarda tercih edilirken, yüksek katlı binalarda ve dinamik yüklerin olduğu köprülerde ST52 kalitesi şarttır.
Üretilen bu profiller, standart boy olarak genellikle 6 metre ve 12 metre sunulur. Ancak üretim hattında özel siparişle ara boylar da (örn: 15 metre) çekilebilir. HEA profilin teknik resmine baktığınızda; h (yükseklik), b (genişlik), tw (gövde kalınlığı) ve tf (flanş kalınlığı) değerlerini görürsünüz. Örneğin HEA 300 için bu değerler; ebatları ise genişliği 300 mm, yüksekliği 290 mm şeklindedir.
Güncel HEA Profil Fiyatları Neye Göre Değişir?
Gelelim en kritik konuya: Fiyat. Demir çelik sektörü, borsası olan ve fi̇yat dalgalanmalarının anlık yaşandığı bir piyasadır. HEA profil fiyatları; Londra Metal Borsası (LME), döviz kurları, hurda fiyatları ve enerji maliyetlerine endekslidir.
Bu nedenle web sitelerinde sabit bir fiyat listesi görmek zordur. Fiyatları etkileyen bir diğer unsur da profillerin ebatıdır. Çok ince (HEA 100 gibi) veya çok büyük (HEA 1000 gibi) profillerin ton başına üretim işçiliği, orta seri (HEA 200-300) profillere göre daha yüksek olabilir. Ayrıca malzemenin kalitesi (ST37 vs ST52) de fiyata etki eder. ESN Metal olarak, güçlü stok yapımızla müşterilerimize en rekabetçi fiyatları sunuyor, profillerin tedarik sürecini şeffaf bir şekilde yönetiyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S)
HEA Açılımı Nedir ve Neyin Kısaltmasıdır?
HEA, İngilizce “H-Beam European A” (Avrupa Tipi A Serisi H Profil) ifadesinin kısaltmasıdır. Sektörde “Hafif Tip Geniş Başlıklı Profil” olarak bilinir. Başındaki “H” harfi kesitinin şeklini, “E” harfi Avrupa standardını (Euronorm), “A” harfi ise hafif seriyi (Light) temsil eder.
HEA’dan Sonraki Rakamlar Neyi İfade Eder?
HEA 100, HEA 200 gibi ifadelerin yanındaki rakamlar, profilin nominal yüksekliğini (h) milimetre (mm) cinsinden ifade eder. Ancak dikkat: Bu rakamlar yuvarlanmış değerlerdir. Örneğin HEA 100 profilin gerçek yüksekliği 96 mm, HEA 200 profilin gerçek yüksekliği ise 190 mm’dir.
HEA ve IPE Arasındaki Fark Nedir?
En temel fark kesit şekli ve başlık genişliğidir.
- IPE Profil: “I” harfine benzer, başlıkları (flanşları) kısadır. Daha çok dikey yüklerde (basit kiriş) tercih edilir.
HEA Profil: “H” harfine benzer, başlıkları geniştir. Bu genişlik sayesinde yan yatmalara, burkulmaya ve yanal kuvvetlere karşı IPE’den çok daha dayanıklıdır.
100'lük HEA Demir Kaç Kg'dır?
DIN standartlarına göre 100’lük HEA (HEA 100) profilin bir metresi 16.7 kg ağırlığındadır.
- 6 metrelik (1 boy) HEA 100: Yaklaşık 100.2 kg gelir.
- Daha detaylı hesaplama için sayfamızdaki [ESN Metal HEA Ağırlık Hesaplama] aracını kullanabilirsiniz.
HEA 200 Kaç Kg?
Standartlara göre HEA 200 ağırlık değeri metrede 42.3 kilogramdır. 6 metrelik bir boy yaklaşık 254 kg gelir.
HEA ve NPU Farkı Nedir?
HEA “H” kesitli geniş başlıklı bir profildir. NPU (U demiri) ise “U” şeklindedir. Taşıyıcılık ve mukavemet konusunda HEA profiller, NPU profillere göre çok daha üstündür ve daha ağır yükleri taşıyabilir.
HEA ve IPN Farkı?
IPN profiller, IPE’ye benzer ancak başlıkları (flanşları) eğimlidir. HEA ise düz başlıklıdır ve montajı IPN’den çok daha kolaydır.
HEA Profil Nerelerde Kullanılır?
Genellikle çelik konstrüksiyon binalarda, fabrikalarda, köprülerde, AVM inşaatlarında ve deprem güçlendirme projelerinde ana taşıyıcı kolon ve kiriş olarak kullanılmaktadır.
